In de Reinkenstraat in Den Haag is een boekenwinkel waar je om de boekenstapels en de mensen heen moet bewegen als in een sierlijke dans op een volle dansvloer vloer. Noem het een boekenbal, maar dan zonder het Kijk-mij-nou van het jaarlijkse Boekenbal in Amsterdam. Des te leuker. Vooral omdat de mensen die er werken, allemaal vrijwilligers, en de vele bezoekers die er komen, oud én jong, gewoon van lezen houden.

Joop Daggers en Martien Versteegh, Hier wil ik wonen
Uitgeverij Donkigotte, 160 blz, inclusief foto’s
Hardcover € 24,50

Soms is het prettig als blijkt dat je geheugen je niet in de steek heeft gelaten. Dat er in het pand van tweedehandsboekwinkel Colette & Co in de Haagse Reinkenstraat voorheen een slagerij was gevestigd, klopt dus. Het staat tenminste ook in het boek over de winkel, Hier wil ik wonen. Wat er niet in staat – jammer genoeg, maar ik durf er nu wel op te vertrouwen dat ik het me goed herinner – is dat het jonge stel van de slagerij naar Oost-Nederland is verhuisd. Ik realiseer me overigens dat ook zij inmiddels zo’n dertig jaar ouder zijn. Geen jong stel meer dus.
    Als buurtbewoner heb ik Colette als het ware geboren zien worden. Al weet ik zonder het boek niet meer hoe Jogchum de Vries, die de winkel in 1996 begon, al die 25 jaren dat hij de winkel beheerde, die boeken daarheen heeft versjouwd. Op zijn fiets, zoals ik hem jarenlang, en nog steeds, door de Reinkenstraat zie rijden.
    Ik kwam er toen al ‘best’ vaak, waarbij ik met dat woordje toen het eerste leven van Colette bedoel. Al durfde ik destijds al gauw Jogchum niet meer om een bepaald boek te vragen nadat hij die vraag een keer ietwat hooghartig met een nee had beantwoord. Dat klonk als: dat soort minderwaardige boeken verkoop ik niet. De titel van dat boek ben ik vergeten, of zou ik het verdrongen hebben? Met mijn reactie maakte ik het mezelf wel moeilijk: Jogchum wist van een boek precies waar het stond.
    Waarom vertel ik deze persoonlijke anekdote in een boekbespreking? Omdat het boek over de winkel gelardeerd is met persoonlijke verhalen, voorvallen, geschiedenis, observaties. Het is net als de winkel zelf: een stapel waarin je kunt ronddansen, dan eens een draai naar links, dan vooruit, of nee, toch terug, je hals rekkend, je armen uitstekend en ja, soms ook struikelend.
    Al lezend over het tweede leven van Colette struikel ik natuurlijk niet echt, maar er blijft wel iets haken in mijn hoofd. De bestuurders van de stichting die Colette in 2021 van Jogchum overnemen, worden in het boek eigenaren genoemd. Ik ben geen jurist, het gaat mij er ook niet om of dit juridisch klopt, al ben ik zelf wel bestuurder bij twee stichtingen zonder me daar ooit eigenaar van te noemen of zelfs maar te voelen. Wat overigens niks zegt over de betrokkenheid van bestuurders van een stichting.
    Het gaat me om wat dat woord eigenaar uitstraalt. En dat klopt niet met hoe de winkel inmiddels voelt, wat de winkel teweegbrengt in de buurt, én wie daar allemaal nog meer aan bijdragen dan alleen de zes bestuurders waar de auteurs van het boek op doelen als ze het woord eigenaren gebruiken. En ook niet met dit: niemand van die bestuurders van wat inmiddels Colette & Co heet, noch de vele en vele vrijwilligers die in of voor de winkel werken, verdienen ook maar één cent aan de inkomsten van de verkoop van de tweedehandsboeken.
    Tot ieders vreugde, maar ook verbazing, zijn die inkomsten goed. Want ja, als buurtbewoner hoor ik nog weleens wat. Maar zie ik ook waardoor dat komt: het is vaak druk in de winkel. In het boek lees je wat daaraan kan hebben bijgedragen, zoals een groot stuk over de winkel in de Volkskrant, het actief aanwezig zijn op social media, ook die van de jongere lezers, de bijeenkomsten met schrijvers, recensenten en ‘bekende’ Hagenaars. Dan is het in de winkel echt een boekenbal. Soms wat luidruchtig, maar meestal staan de bezoekers in stilte zoekend voor een kast of lezend in een boek, soepel wat meebewegend als er iemand langs wil.
    Al enige tijd hoor ik dan ook geen gezucht meer over de hoogte van de huur of de energierekening. Wel over de dozen met boeken die soms ongevraagd ’s ochtends vroeg voor de deur worden gevonden. Misschien goedbedoeld van degene die ze er heeft neergezet, maar mogelijk is het ook gewoon luiheid van boomers die kleiner gaan wonen of van hun nazaten.
    Eigenlijk hoop ik als buurtbewoner dat ook deze Colette & Co weer een kwarteeuw kan bestaan. En dat er dan een buurtbewoner is, veel jonger dan ik nu, die zegt: ik weet nog hoe het hier begon. En zich dan vergist, omdat deze Duinoorder de tijd van Jocghum niet kan kennen.

Aukje van Roessel